Банктің, даму институтының және инвестордың талабына сай бизнес-жоспар құру
Банкке, ҚДБ-ға, Өнеркәсіпті дамыту қорына және инвесторға арналған бизнес-жоспар, ТЭН және қаржылық модель — жобаңызға сай: зауытты кеңейту, жаңа желі, қойма, агрокешен не қонақүй.
- КІМГЕ
- меншік иесіне, директорға, қаржы директорына
- ЖОБАЛАР
- 100 млн ₸-ден миллиардқа дейін
- 2017 ЖЫЛДАН
- Orken Business Finance
| B · жыл | C · 0 | D · 1 | E · 2 | F · 3 | G · 4 | H · 5 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | Түсім | 0 | 1 100 | 1 500 | 1 680 | 1 780 | 1 840 |
| 4 | EBITDA | 0 | 300 | 450 | 500 | 530 | 550 |
| 5 | Ақша ағыны | −1 200 | 250 | 380 | 420 | 450 | 470 |
| 6 | Жиналған ағын | −1 200 | −950 | −570 | −150 | 300 | 770 |
Не дайындаймыз
Кімге тапсырасыз
Әркімнің қарау тәртібі өзгеше, бірақ жобаға қоятын сұрақтары ұқсас. Құжатты оны оқитын жаққа қарай жинаймыз.
Қалай жұмыс істейміз
- ҚАДАМ AЖоба туралы әңгімеНе саласыз, қанша керек, қайда тапсырасыз.
- ҚАДАМ BДеректер мен алғышарттарБастапқы сандарды және олардың қайдан алынғанын бекітеміз.
- ҚАДАМ CЕсеп пен мәтінАлушының талабы бойынша модель, бизнес-жоспар не ТЭН.
- ҚАДАМ DЕскертулер бойынша түзетуБанк не институт сұрақтарына жауап беріп, құжатты түзетеміз.
Банк өзі қайта есептей алатын модель
Несие талдаушысы алғышарттарды өзгертіп, не бұзылатынын қарайды. Жақсы модель бұл сұрақтарға алдын ала жауап береді.
=ТАҢДАУ(сценарий; негізгі; сақ; стресс)түсім ±10%, бағам ±15%, жүктеме ±20%дереккөз: жеткізушінің КҰ, «Салым» парағы=Алғышарттар!C14 × Көлем!D7Құжаттар туралы толығырақ
Қысқаша. Банк, Қазақстанның Даму Банкі (ҚДБ) немесе инвестор жобаңызға бизнес-жоспар сұраса, алдымен құжатты кім қабылдайтынын анықтаңыз: әр институттың өз нысаны бар. ҚДБ мен Өнеркәсіпті дамыту қорында бизнес-жоспар мен техникалық-экономикалық негіздеме (ТЭН) іс жүзінде бір құжат, ал қаржылық модель оған бөлек Excel файлымен қоса беріледі. «Orken Business Finance» ЖШС 2017 жылдан бері жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жобаларына осындай құжаттар дайындайды.
Банк бизнес-жоспардан не іздейді
Жоба жүздеген миллион теңге тұрса, банк пен даму институты алдымен цифрларды тексереді: жоба қандай ақша ағынын береді, қарызды уақытында өтей ала ма, кепіл мен меншікті қатысу жеткілікті ме. Бизнес-жоспардың түйіндемесі осы сұрақтарға жауап береді: жоба қашан өзін ақтайды, қарыз қандай ақшадан қайтарылады, сатылым азайса не болады.
Сондықтан әр санның негізі болсын: келісімшарт, жеткізушінің коммерциялық ұсынысы, өткен жылдардың есептілігі. Банк сұрақ қойса, әр санның қайдан алынғанын көрсете аласыз.
Үш құжаттың айырмасы
| Құжат | Не көрсетеді | Қайда керек |
|---|---|---|
| Бизнес-жоспар | жобаның мәнін, нарықты, техникалық шешімді, қаржы есебін, тәуекелдерді | ҚДБ (А-021), Өнеркәсіпті дамыту қоры (А-090), оңайлатылған инвестициялық келісімшартқа өтінім |
| ТЭН | техникалық шешімнің және салым тиімділігінің негіздемесін | ҚДБ мен Өнеркәсіпті дамыту қоры оны бизнес-жоспармен бір құжат деп қарайды |
| Қаржылық модель | Excel-дегі ақша ағынын, пайда мен залалды, балансты, NPV, IRR, өтелу мерзімін | ҚДБ-ның екінші кезеңі, Өнеркәсіпті дамыту қорына өтініш |
Жеке жобаның ТЭН-іне бірыңғай мемлекеттік стандарт жоқ: әр институт өз нысанын белгілейді. Сондықтан жұмысқа кіріспес бұрын құжатты кімге тапсыратыныңызды нақтылаңыз.
Кімге тапсырсаңыз, сол сұрайды
| Кімге | Не сұрайды |
|---|---|
| Қазақстанның Даму Банкі | қарыз 15 млрд ₸-ден, мерзімі 5–20 жыл; меншікті қатысу сметаның кемінде 20 %-ы; екінші кезеңде А-021 бойынша бизнес-жоспар мен Excel модель |
| Өнеркәсіпті дамыту қоры | А-090 нысанындағы ТЭН не бизнес-жоспар; формулалары көрінетін Excel модель; меншікті қатысу кемінде 20 % |
| Инвестициялық преференция | өтінімді инвестициялар жөніндегі уәкілетті орган қарап, шешім шығарады; оңайлатылған келісімшартқа өтінімге осы құжат қоса беріледі; Kazakh Invest инвесторды «бір терезе» қағидатымен сүйемелдейді |
| Коммерциялық банк | банк өзі беретін құжаттар тізімі |
Шағын бизнеске арналған «Даму» қорының бағдарламалары туралы бөлек сайттан оқыңыз.
ҚДБ нысаны бойынша бизнес-жоспардың құрамы
Бизнес жоспар бөлімдері құжатты кім қабылдайтынына байланысты. ҚДБ-ның А-021 нысаны тоғыз бөлім мен үш қосымшадан тұрады. Бөлімдері: жоба түйіндемесі, өтініш беруші туралы мәлімет, жоба, коммерциялық бөлім, техникалық бөлім мен сатып алу, экологиялық бөлім, қаржылық талдау, қаржылық болжам және жоба тәуекелдері. Қосымшалар — Excel-дегі қаржылық модель, әлеуметтік-экономикалық әсер көрсеткіштері және саланың ғылымды қажетсіну тобы. Есеп бөлімінде сезімталдық талдауы мен стресс-тест болуы міндетті.
Бизнес-жоспар құру төрт қадамнан тұрады
- Жобаны талқылаймыз: сома, құжатты кімге тапсыратыныңыз, жобаның мәні.
- Деректерді жинаймыз: келісімшарттар, жеткізушілердің бағасы, қаржылық есептілік.
- Ақшаны ай мен жыл бойынша есептейміз, бірнеше сценарий құрамыз.
- Құжатты сіз тапсыратын банктің немесе институттың нысанымен жазамыз. Ескерту келсе, пысықтаймыз.
Қай құжат керек екенін таңдау бетінен біліңіз: құжатты кімге тапсыратыныңызды және жоба сомасын белгілеңіз.
Біз кеңесшіміз, банк емеспіз
Біз жобаңыздың құжаттарын — бизнес-жоспарды, ТЭН-ді, қаржылық модельді — сіз тапсыратын тараптың талабымен дайындаймыз. Қаржыландыру туралы шешімді банк немесе даму институты шығарады. Біздің ісіміз — құжат толық болсын, есептер тексеруге төтеп берсін.
Нақты бағыттар: Қазақстанның Даму Банкі, Өнеркәсіпті дамыту қоры, қаржылық модель, ТЭН, инвесторға арналған құжаттар.
Қорытынды
ҚДБ-ға, Өнеркәсіпті дамыту қорына, коммерциялық банкке және инвесторға әртүрлі құжат керек, сондықтан бизнес-жоспарды кімге тапсыратыныңызға қарай жасаңыз. Жобаңыз туралы айтып беріңіз: қай құжат керек екенін бірге анықтаймыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бизнес-жоспарға не кіреді?
Бөлімдерді құжатты қабылдайтын тарап белгілейді. Қазақстанның Даму Банкінің (ҚДБ) А-021 нысанында тоғыз бөлім бар: жоба түйіндемесі, өтініш беруші туралы мәлімет, жоба, коммерциялық бөлім, техникалық бөлім мен сатып алу, экологиялық бөлім, қаржылық талдау, қаржылық болжам, жоба тәуекелдері. Excel-дегі қаржылық модель қосымшада жүреді. Өнеркәсіпті дамыту қорының өз нысаны бар — А-090.
Банкке бизнес-жоспарды кім жазады?
Кәсіпорын өзі жаза алады немесе кеңесшіге тапсырады. Банк авторға емес, мазмұнға қарайды: ҚДБ мен Өнеркәсіпті дамыту қоры әр бастапқы санның қайдан алынғанын көрсетуді талап етеді. Біз құжатты сіздің деректеріңіз бойынша, сізбен бірге дайындаймыз.
Бизнес-жоспар ТЭН-нен және қаржылық модельден немен ерекшеленеді?
Бизнес-жоспар жобаның мәнін, нарықты, техникалық шешімді, қаржы есебін және тәуекелдерді сипаттайды. ТЭН техникалық шешімді және салымның тиімділігін негіздейді. Қаржылық модель — Excel-дегі есеп: ақша ағыны, пайда мен залал, баланс. ҚДБ мен Өнеркәсіпті дамыту қоры бизнес-жоспар мен ТЭН-ді бір құжат ретінде қабылдайды.
Қаржылық модельді Excel-де беру керек пе?
Иә. ҚДБ мен Өнеркәсіпті дамыту қоры қаржылық модельді Excel файлымен қабылдайды. ҚДБ-ның модель үлгісі бар, Өнеркәсіпті дамыту қоры да құжаттар тізімінде модель үлгісін береді.
Банктің талабын қайдан білуге болады?
Құжаттар тізімін банк немесе институттың өзі береді. Жобаңызға қай құжат керегін «Қандай құжат керек» бетінде таңдап көріңіз.
Жоба туралы айтыңыз
Институтыңыз бен сомаға қандай құжат керек екенін және ол үшін сізден не қажет болатынын айтамыз.
Алдымен құжатты таңдау →